سیستم بسته بندی اسپتیک

سیستم بسته بندی اسپتیک

کلیه سیستم های بسته بندی اسپتک دارای دو ریشه تاریخی اند:

الف- فرایند مارتین دول که درسال ۱۹۴۰ در امریکاپیشنهاد گردید.

استفاده از بخار فوق اشباع برای استریل کردن ظروف فلزی وحرارت دادن سریع ماده غذایی مایع وسرد کردن آن در مبدلهای حرارتی لوله ای
دوخت ظروف در یک بخار اتمسفر انجام میگیرد
برای فراورده هایی نظیر انواع سوپها، سسهای مخصوص و فراورده های لبنی
ب- فرایند لولینجرو رجز که در سال ۱۹۶۰ در کشور سوئیس پیشنهاد گردید است.

ü سیستمی که بر کاربرد آب اکسیژنه و خاصیت ضدعفونی کنندگی آن پایه ریزی شده از جمله ماشین های FFS که تترابریک نیز نامیده میشود.

مزایای بسته بندی اسپتیک
۱- افزایش زمان ماندگاری مواد غذایی (دمای بالاو زمان کم)

۲- انواع مختلف مواد و ظروف بسته بسته بندی در ابعاد مختلف

۳- انتقال حدادتی بالا

معایب بسته بندی اسپتیک
۱- هزینه بالا

۲- عموما جهت مایعات مناسب است

۳- ظرفیت این سیستم پایین است

مواد تشکیل دهنده بسته بندی اسپتیک :
ساختار مکانیکی پاکت به گونه‌ای است که می‌تواند از ورود میکروارگانیزم‌ها، نور، گاز یا بخار جلوگیری نماید. این بسته بندی جعبه شکل لایه ای از سه ماده است : کاغذ مقوایی باکیفیت بالا ، پلی اتیلن که هردو به وسیله هیدروژن پراکسید و یا حرارت استریل می شود و آلومینیوم که با بخار داغ استریل می شود

کاغذ (۷۰ درصد ) سختی ، استحکام و شکل آجری مناسب بسته بندی را ایجاد می کند.
پلی اتیلن (۲۴ درصد ) داخلی ترین لایه است که درز بندی بسته رامحکم می کند و یک پوشش محافظ روی لایه خارجی است که آن را خشک نگه می دارد در واقع برای جلوگیری از نشت بسته‌ها و ایجاد سدی در مقابل نفوذ میکروارگانیزم‌ها.

آلومینیوم ( ۶ درصد ) یک لایه عایق در مقابل نور و اکسیژن طعم‌های بد و ناخواسته‌ تشکیل می دهد. این لایه فوق العاده نازک به خنک شدن و جلوگیری از فساد بدون استفاده از نگهدارنده ها کمک می کند

بسته بندی اسپتیک شامل مجموعه ای از ۶ لایه است ، به ترتیب :

پلی اتیلن ، کاغذ ، پلی اتیلن ، آلومینیوم فویل ، پلی اتیلن و پلی اتیلن .

هر کدام از این لایه های برای هدف خاصی تهیه شده اند:

لایه داخلی پلی اتیلنی به عنوان فیلم خنثی که با محصول واکنش نداده و قابلیت دوخت حرارتی بسته را فراهم می کند.
لایه آلومینیوم فویل برای ممانعت از حضور نور بکار برده می شود
لایه پلی اتیلنی میانی برای ممانعت از حضور نور بکار برده می شود.
لایه پلی اتیلنی میانی اولا نقش ممانعت کنندگی دارد و ثانیا عامل چسباننده مقوا و آلومینیوم فویل می باشد.
لایه پلی اتیلن خارجی از چاپ روی مقوا محافظت کرده و آن را براق
نشان میدهد

تکنولوژی بسته بندی مواد غذایی به روش اسپتیک
روش استریل جهت بسته بندی به روش اسپتیک توسط سیستم صفحه ای (Plate Heat Exchanger)

روش استریل جهت بسته بندی به روش اسپتیک توسط سیستم لوله درلوله (Tube In Tube Heat Exchanger)

روش استریل جهت بسته بندی به روش اسپتیک توسط سیستم صفحه تراش (Scraped Surface Heat Exchanger)

سیستم صفحه تراش

این سیستم قابلیت پذیرش محصول از هریک از دستگاههای آبگیر، تبخیر، خردکن ویا له کن انواع میوه ها و سبزیهای فرایند نشده بطور مستقیم رادارد و همه ی اشکال فوق را غرایند حرارتی می نماید.

معروفترین آن که دارای کاربرد حرارتی فراوان می باشد DSR نامیده می شود، در این سیستم تبادل حرارت در دو سطح داخلی و خارجی انجام می شود (زمان بسیار کوتاه). دراین دستگاه قطعات پروسس شده میوه ویا مواد غذایی دیگر به ابعاد ۵۰ را نیز عبور داده و بسته بندی آنرا اسپتیک می نمایند.

از نظر تبادل حرارتی محصولات ۳ مرحله حرارتی را میگذرانند :

۱- حرارت دادن به درجه حرارت مورد نیاز برای استریل شدن

۲- نگهداری برای مدت مورد نظر در درجه حرارت

۳- سرد کردن محصول تادرجه حرارت ۳۰الی۳۵ درجه ( آب سرد یا محلول گلیکون)

از این سیستم برای انواع محصولات بخصوص محصولات مایع حاوی قطعات بزرگتر با غلظت بالا استفاده می شود.

سیستم صفحه ای

انواع آبمیوه صاف و کنسانتره آنها ، آبمیوه ها با درصد پالپ کمتر وانواع خامه

سیستم لوله در لوله

محصولات با غلظت پائین تر و محصولات مایع حاوی قطعات کوچک

سیستم ها براساس نوع بسته تولیدی

۱- ماشینهای که از ظروف سخت ونیمه سخت که از قبل تولید شده اند استفاده میکنند

الف – قوطی های فلزی

ب – قوطی های مرکب

ج – لیوانهای پلاستیکی

د – ظروف شیشه ای

ه – بشکه ها

فقط عملیات پر کردن و دربندی (Star pack، Asepten Drum)

۲- ماشینهایی که از یک رشته لفافهای چند لایه برای ساخت ظروف تغذیه می شوند، عملیات ساخت بسته ،پر کردن و دوخت درب (تترا بریک)

۳- ماشینهایی که از ظروف چند لایه مقوایی که قبلا شکل گیری شده اند استفاده می کن

reza azimi, [30.12.18 23:00]
ند ، عملیات پر کردن و دوخت درب (پیورپک)

۴- سیستمهایی که بطریق ترموفورم ظروف را ساخته و همزمان عملیات پرکردن و درب بندیرا انجام میدهند

۵- ماشینهای که از کیسه ها و بسته های لز قبل اماده شده استفاده میکنند (star pack ودوی پک)

۶- ماشینهای که از ظروف پلاستیکی تهیه شده بطریق قالب گیری بادی استفاده می کنند.

مواد بسته بندی

مواد سخت

موادی که شکل خود را بعداز پر کردن ودربندی در فشار مکانیکی تا ۷۰ پاسکال از دست ندهند ،قوطیهای فلزی و ظروف شیشه ای

مواد نیمه سخت

موادی که بعد از پر شدن و دوخت شکل آنها در دما و فشار معمولی حفظ می شود اما در فشار کمتر از ۷۰پاسکال تغییر شکل پیدا می کنند

این مواد پس از پرشدن ودوخت تحت تاثیر محتویاتشان می باشند مثل کیسه های اسپتیک

مواد مورد استفاده در سیستم های اسپتیک علاوه بر خواصی نظیر ممانعت از نفوذ گازها بویژه اکسیژن ،نور وحفظ رنگ وطعم وارزش تغذیه ای محصول باید از نظر سترون سازی با روش سترون سازی مورد استفاده در سیستم بسته بندی مطابقت داشته باشد

انواع بسته بندی آب میوه از لحاظ جنس بسته:
۱-ظروف فلزی-قوطی آلومینیومی(آهنی)
۲-ظروف کارتنی(اسپتیک)
۳-کیسه های آلومینیمی مجوف(دوی پک،چیپرپک)
۴-بطری پلاستیکی(PET)
۵-ظروف شیشه ای
ظروف فلزی:
چنانچه مواد غذایی در قوطی فلزی بسته بندی می شود زمان ماندگاری آنها در مقایسه با مواد اولیه بسته بندی دیگر به مراتب افزایش می یابد.مواد غذایی بسته بندی شده در قوطی فلزی را بدون اینکه در آنها تغییرات حاصل شود می توان به مدت ۲ الی چند سال نگهداری نمود.
مزایای قوطی فلزی:
اکثراً مقاوم به ضربه،دامنه مقاومت به حرارت بالا(استرلیزاسیون)،مقاوم به رطوبت-نور و اکسیژن،مسموم کنندگی پایین،زمان نگهداری بالا بدون تغییرات،سطح ایده آل جهت تزئین و لاک پذیری،وزن سبک و کارایی بالاتر به دلیل کم حجم بودن ،بازیافت بالا.سهولت در جابجایی و انبارداری.بهترین بسته بندی مطابق با سیاست های زیست محیطی.بالا بودن زمان نگهداری در ویترین فروشگاهها.قابلیت بالا در نگهداری تازگی،طراوت و گازدار بودن نوشیدنی های گازدار.
معایب قوطی فلزی:
پدیده خورندگی(corrosion)و باد کردگی و سوراخ شدگی(perforation)،تغییر رنگ و کاهش ویتامینهای مواد غذایی در اثر خوردگی.
ظروف کارتنی(تترا پک):
پاکت های اسپتیک بیشترین سهم بازار جهانی را به خود اختصاص داده اند.به تازگی استفاده از این محصول درب دار با اشکال متنوع برای بسته بندی و عرضه انواع آبمیوه رشد چشمگیری داشته اند.
مزایا ظروف کارتنی:
انعطاف پذیری-شکل پذیری و چاپ پذیری خوب.مقاومت بالا به پاره شدن،کشش و فشار.سبک و غیر قابل نفوذ بودن به هوا.ممانعت کنندگی خوب در برابر عوامل فساد بویژه نور.قابل بازیافت.تجزیه سریع در محیط.
معایب ظروف کارتنی:
در مقابل نفوذ گاز،روغن و رطوبت مقاومت خوبی ندارد.
این نوع بسته بندی از ۵ لایه تشکیل یافته است. این لایه ها از داخل به خارج عبارتند از :
لایه پلی اتیلنی مجاور با محصول، آلومینیم فویل، لایه پلی اتیلنی، مقوا و پس از آن نهایتاً لایه پلی اتیلنی مجاور به هوا
هر کدام از این لایه ها با هدف خاصی تهیه شده اند

لایه داخلی پلی اتیلنی اولا به عنوان فیلم خنثی و با محصول واکنش نداده و ثانیا قابلیت دوخت حرارتی را فراهم می کند.
لایه آلومینیم فویل برای ممانعت از حضور نور بکار برده می شود.
لایه پلی اتیلنی میانی اولا نقش ممانعت کنندگی دارد وثانیاً عامل چسباننده مقوا و آلومینیوم فویل می باشد
لایه مقوا استحکام بسته و قابلیت چاپ را تامین می کند
لایه پلی اتیلنی خارجی از چاپ روی مقوا محافظت می کند و آن را براق می کند.
در چنین ماده بسته بندی مرکب امکان نفوذ برخی ترکیبات اسیدی وجود دارد.
ترکیبات اسیدی نفوذ کننده دو نوع اسید یعنی اسید استیک و اسید پروپیونیک قادرند از لایه پلی اتیلنی عبور کرده و با لایه آلومینیوم فویل واکنش دهند که در این صورت اولا باعث خوردگی این لایه ها شده، ثانیا این لایه ها از هم جداشده و در برخی موارد دیده شده که نمک آلومینیمی اسید نفوذ کرده، قادر است به طور مجازی باعث چسبیدن دو لایه پلی اتیلنی گردد.
ترکیبات دیگر مثل اسید سیتریک و اسید مالیک چنین نفوذی را نشان نداده اند. به همین دلیل این مشکل در رابطه با آن میوه جات کمتر دیده شده اند. با این توضیح چنین بسته بندی که به نام Laminated Layers نامیده می شود بر روی محصولاتی مثل سرکه و انواع سس های حاوی سرکه مناسب نمی باشد چرا که نفوذ اسید استیک باعث جداشدن لایه ها و پدیده ای موسوم به Delamination یعنی عکس لامینه شدن می گردد.
کیسه های آلومینیومی مجوف:
در کشور ما بیشترین سهم بازار مربوط به بسته بندی های آلومینیمی قابل انعطاف و دوی پک است که در حجم های تک نفره در بازار با نام های تجاری کارخانه های متعدد موجود است.در بسته بندی های آلومینیمی یک نوع پوشش دار داریم که برای بسته های پاکتی جهت آبمیوه ها بکار می رود.
معایب کیسه های آلومینیومی:
سست بودن بدنه و نشت مواد به بیرون آن،بازیافت خوبی ندارند،مقرون به صرفه نیست.
بدنه این کیسه های آلومینیومی از سه لایه به ترتیب از خارج به داخل:پلی استر،آلومینیم،پلی اتیلن تشکیل شده است.
لایه پلی استر:برای انجام جوش حرارتی لبه پاکت این لایه مناسب است و براحتی دفرمه نمی شود.
لایه آلومینیم:آبمیوه را در برابر حرارت ،تابش نور مقاوم می کند.
لایه پلی اتیلن: این لایه به دلیل تماس مستقیم با مواد درون بسته بندی باید از پلی اتیلن Food grade
باشد تا با محتویات درون بسته بندی واکنش ندهد.همچنین از پلی اتیلن با چگالی پایین LDPEاستفاده می کنند.
بطری پلاستیکی(PET):
به دلیل گران بودن بطری پلاستیکی PET از پلی اتیلن ماده پلیمریLDPE با دانسیته پایین و HDPE با دانسیته بالا استفاده می کنند که تأثیر آن بر خواص کیفی و عمر نگهداری نوشیدنی بالاتر است.
مزایا بطری پلاستیکی:
شکننده نیستند،خوردگی ندارند،شکل پذیر هستند،در مصرف،سر و صدای زیادی دارند.
ظروف شیشه ای:
شیشه از قدیمی ترین ماده اولیه ی مورد استفاده در بسته بندی می باشد.ولی این ماده اولیه تحت تأثیر نیازهای محیطی و اکولوژیکی و بازاریابی سالهای اخیر تغییراتی را متحمل شده است.

مزایا ظروف شیشه ای:
شیشه از نظر شیمیایی خنثی است پس با ماده غذایی محتوی خود هیچگونه واکنشی انجام نمی دهد.طعم و مزه محصول بسته بندی شده در شیشه بدون تغییر حفظ می شود.شیشه غیرقابل نفوذ،فاقد بو و بهداشتی می باشد.استحکام خوبی دارد و به اشکال ،اندازه ها و رنگهای مختلف ساخته می شود.شیشه شفاف است.بازیافت آسان.
معایب ظروف شیشه ای:
شیشه حساس به شوکهای حرارتی و عوامل خارجی است.ظروف شیشه ای وزن زیادی دارند.
انواع بسته بندی:
۱-دوی پک:
کاربرد گسترده ای در انواع آبمیوه جات دارند.
۲-پاکت های چندلایه:
یکی از ویژگی های این نوع بسته بندی انعطاف پذیری آن به شکل دلخواه تولید کننده است.فرایند تولید این محصولات به گونه ای است که نیازی به پر کردن آبمیوه بصورت داغ و استفاده ازبسته بندی های مقاوم به حرارت نیست.
۳-کامبی بلاک

۴-اسپتیک:
سیستمی است که در آن محصول بطریقه استریل تجاری در ظروف با دوخت هرمتیک(غیر قابل نفوذ)تولید می شوند در حقیقت این اصطلاح شامل سیستم فرآوری و سیستم بسته بندی محصول می باشد.در واقع به تجهیزاتی اطلاق می شود که عمل پر کردن محصول استریل درون ظروف استریل و دوخت هرمتیک ظرف را در شرایط اسپتیک انجام می دهند.
مزایا بسته بندی اسپتیک:
۱-در این روش با استفاده از دمای بالا و زمان کوتاه محصول مرغوبتری بدست می آید و طول عمر مواد غذایی بیشتر است.
۲-در این سیستم انواع مختلف مواد و ظروف بسته بندیکه ابعاد و اندازه های مختلف دارند می تواند مورد استفاده قرار گیرد.
۳-در مبدلهای حرارتی از نوع اسپتیک سح حرارتی و برودتی زیادتر است بنابراین قادر است انتقال حرارت زیادتری ایجاد کند.
معایب بسته بندی اسپتیک:
۱-هزینه سرمایه گذاری سیستم اسپتیک زیاد است.
۲-عموماً جهت مایعات مناسب است علاوه بر این برای انتقال مناسب محصول توسط پمپ باید محصول غذایی مایع،یکنواخت باشد.
۳-ظرفیت این سیستم پایین است.
از دیگر انواع لایه های بسته بندی می توان به PET/AL/PET/LDPE برای بسته بندی نمودن موادغذایی پراسیدی بخصوص آب مرکبات استفاده نمود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *